De betekenis van bloemen bij een uitvaart

Bloemen hebben door de eeuwen heen allerlei betekenissen gekregen. Sommige zijn eeuwenoud en terug te vinden in schilderijen en religieuze teksten, andere zijn vooral gewoonte geworden. Bij een uitvaart kan die symboliek helpen om een keuze te maken.

Toch is het goed om te weten dat de betekenis van bloemen geen vaste taal is. Ze verschilt per land, per tijd en per bron. Vaak zegt het meer om te kiezen voor de bloem die de overledene zelf mooi vond. Zie dit artikel daarom als achtergrond, niet als regelboek.

Lelie

De lelie, en vooral de witte lelie, is misschien wel de bloem die het meest met uitvaarten wordt geassocieerd. In de christelijke kunst staat de witte lelie van oudsher voor zuiverheid en onschuld. Bij een afscheid wordt de bloem vaak gezien als teken van rust en van de ziel die vrede vindt.

Lelies hebben een sterke geur en grote bloemen. In een kleine ruimte of bij een thuisopbaring kan de geur overheersend zijn. Bloemisten verwijderen soms de meeldraden, omdat het stuifmeel vlekken kan geven op kleding en stof.

Roos

De roos is veelzijdig, omdat de betekenis sterk afhangt van de kleur:

• Witte rozen staan voor respect, eerbied en onschuld. Ze passen bij bijna elk afscheid.
• Rode rozen staan voor liefde. Ze worden vaak gekozen door de partner, bijvoorbeeld in een rouwhart.
• Roze rozen worden geassocieerd met tederheid en dankbaarheid.
• Gele rozen staan voor vriendschap en warmte.

Een losse roos is ook een veelgekozen afscheidsbloem om op de kist te leggen.

Chrysant

In Nederland is de chrysant vooral bekend als najaarsbloem en grafplant. In een aantal andere Europese landen, zoals België, Frankrijk en Italië, is de chrysant sterk verbonden met rouw en met het bezoeken van graven rond Allerheiligen en Allerzielen. In delen van Oost-Azië geldt vooral de witte chrysant als rouwbloem.

Wie bloemen stuurt naar een familie met roots in een van die landen, kan er daarom rekening mee houden dat chrysanten daar een uitgesproken betekenis hebben. Chrysanten zijn stevig en blijven lang mooi, wat ze geschikt maakt voor rouwstukken en voor het graf.

Anjer

De anjer is een stevige bloem die lang goed blijft en daarom veel in rouwwerk wordt gebruikt, bijvoorbeeld in dichtgestoken harten en kussens. De betekenis hangt ook hier af van de kleur: witte anjers worden in verband gebracht met zuivere liefde en herinnering, rode anjers met bewondering en genegenheid.

Calla

De calla, ook wel aronskelk genoemd, heeft een strakke, sierlijke vorm. De bloem wordt geassocieerd met zuiverheid en schoonheid. Calla’s worden vaak gebruikt in moderne, sobere rouwstukken en in combinatie met veel groen.

Orchidee

Orchideeën staan voor verfijning en blijvende liefde. Ze worden gebruikt in rouwstukken, maar ook als plant gestuurd naar de nabestaanden. Een orchidee in een pot kan maandenlang bloeien en wordt zo een blijvende herinnering.

Gerbera, tulp en zonnebloem

Niet alle rouwbloemen hoeven ingetogen te zijn. Gerbera’s zijn vrolijk en kleurrijk en worden gekozen om het leven te vieren. Tulpen zijn typisch Nederlands en passen goed bij een voorjaarsuitvaart. Zonnebloemen staan voor levensvreugde en warmte; ze worden vaak gekozen voor iemand die veel licht en energie uitstraalde.

Vergeet-mij-nietje, lavendel en rozemarijn

Sommige kleine bloemen en kruiden hebben een betekenis die direct met herinnering te maken heeft:

• Het vergeet-mij-nietje draagt de boodschap al in zijn naam.
• Rozemarijn wordt al eeuwen in verband gebracht met herinnering. In Shakespeares Hamlet zegt Ophelia: “There’s rosemary, that’s for remembrance.”
• Lavendel staat voor rust en toewijding, en geeft een zachte geur.

Deze bloemen en kruiden worden vaak verwerkt in natuurlijke of tuinachtige rouwstukken.

De betekenis van kleuren

Naast de bloemsoort zegt ook de kleur iets. Veel mensen kiezen eerst een kleur en laten de bloemist daar een passend stuk bij maken.

Kleur	Vaak geassocieerd met	Gangbaar gebruik
Wit	Rust, zuiverheid, respect	Bijna elke uitvaart, ook als je de overledene minder goed kende
Rood	Liefde, verbondenheid	Partner, kinderen, naaste familie
Roze	Tederheid, dankbaarheid	Vaak bij het afscheid van een vrouw of een kind
Geel en oranje	Vriendschap, warmte, levenslust	Vrienden, een kleurrijke persoonlijkheid
Paars en lila	Waardigheid, ingetogen rouw	Klassieke en religieuze uitvaarten
Blauw	Rust, trouw	Rustige, sobere stukken
Groen	Groei, hoop, natuur	Als basis of voor een natuurlijke uitstraling

Ook kleuren hebben niet overal dezelfde betekenis. In veel westerse landen is zwart van oudsher de kleur van rouw, terwijl wit dat in delen van Azië is. Lees daarover meer in Rouwbloemen in verschillende culturen en religies.

Persoonlijke betekenis gaat voor

De mooiste rouwstukken vertellen vaak iets over de persoon zelf. Denk aan:

• de bloemen die in de tuin van de overledene groeiden;
• de bloem die hij altijd op haar verjaardag gaf;
• de kleur die iemand vaak droeg;
• veldbloemen voor iemand die graag wandelde.

Vertel de bloemist gerust iets over de overledene. Een goede bloemist kan daar een stuk omheen bouwen, ook als de gekozen bloemen geen traditionele rouwbloemen zijn.

Seizoen en beschikbaarheid

Niet elke bloem is het hele jaar even goed verkrijgbaar. Tulpen zijn op hun mooist in het voorjaar, zonnebloemen in de zomer en chrysanten in het najaar. Wie kiest voor bloemen uit het seizoen, krijgt vaak verse en lokaal gekweekte bloemen. Meer daarover lees je in Duurzaam rouwbloemwerk.

Welke vorm het rouwstuk krijgt, lees je in Soorten rouwstukken. En wie een overzicht van alle onderwerpen zoekt, kan terecht op de pagina rouwbloemen.